Hành Tinh Betelgeuse: Những Điều Thú Vị Về Vụ Nổ Siêu Tân Tinh Sắp Xảy Ra

Có lẽ bạn đã từng nghe đến Betelgeuse, một trong những ngôi sao sáng nhất bầu trời đêm. Gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng ngôi sao này đang ở giai đoạn cuối cùng của cuộc đời. Điều này làm dấy lên một câu hỏi thú vị: Liệu sự nổ tung của nó có thể tạo ra một hiện tượng siêu tân tinh mà chúng ta sẽ thấy được từ Trái Đất?

Ngôi sao đỏ khổng lồ Betelgeuse, một trong những ngôi sao nổi bật trong chòm sao Orion, đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà thiên văn học. Từ năm 2019, các chuyên gia đã sử dụng Kính Viễn vọng Không gian Hubble, cùng với các đài quan sát khác, để theo dõi hành vi của ngôi sao này. Họ đã phát hiện rằng Betelgeuse không chỉ đang mờ đi, mà còn có khả năng xảy ra vụ nổ lớn.

Theo nghiên cứu từ Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian, một phần bề mặt của Betelgeuse đã phát nổ, phóng ra khối lượng vật chất khổng lồ vào không gian. Điều thú vị là, nếu vụ nổ này đã xảy ra trong quá khứ, chúng ta vẫn chưa thể quan sát được từ vị trí của mình trên Trái Đất.

Các nhà nghiên cứu đã đặt tên cho hiện tượng này là “vụ phóng khối lượng bề mặt” (SME). Nó tương tự như các cơn Bão Mặt Trời, xảy ra khi ngôi sao phóng các vật chất vào không gian. Tuy nhiên, vụ nổ trên Betelgeuse được ước tính có quy mô lớn hơn 400 tỷ lần so với một vụ phun trào bề mặt thông thường.

Hình ảnh ngôi sao Betelgeuse phát nổ một phần bề mặt, được chụp bởi Kính Viễn vọng Không gian Hubble. (Ảnh: NASA).

Bà Andrea Dupree, một nhà thiên văn học tại Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard và Smithsonian, cho biết: “Chúng tôi chưa bao giờ thấy một vụ phóng vật chất lớn như thế trên bề mặt của một ngôi sao.” Bà cũng nhấn mạnh rằng nhóm nghiên cứu đang theo dõi sự tiến hóa của các ngôi sao trong thời gian thực.

Betelgeuse đã mở rộng đáng kinh ngạc, với đường kính ước tính khoảng một tỷ dặm. Nếu đặt Betelgeuse tại vị trí của Mặt Trời, nó sẽ mở rộng ra ngoài quỹ đạo của hành tinh Mộc tinh.

Điều đáng chú ý là các ngôi sao như Betelgeuse có tuổi thọ ngắn, chỉ khoảng 10 triệu năm, trong khi Mặt Trời đã tồn tại khoảng 5 tỷ năm. Các nhà khoa học dự đoán rằng một vụ nổ siêu tân tinh từ Betelgeuse có thể xảy ra trong 100.000 năm tới.

Ảnh chụp sao Betelgeuse năm 2019 từ kính thiên văn Hubble. (Ảnh: NASA).

Ngôi sao Betelgeuse từng là một trong 10 ngôi sao sáng nhất khi quan sát từ Trái Đất. Hình ảnh của nó đã trở nên mờ đi từng ngày, gây ra sự bàn tán sôi nổi trong cộng đồng nghiên cứu. Nhiều người đã suy đoán rằng sự mờ đi sẽ dẫn đến việc ngôi sao biến thành một siêu tân tinh, một hiện tượng khi ngôi sao nổ tung ở cuối vòng đời.

Sau tất cả, các nhà nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng cho thấy nếu Betelgeuse nổ tung, chúng ta sẽ có thể nhìn thấy nó, thậm chí ngay cả vào ban ngày. Vụ nổ sao gần nhất được ghi nhận trong dải Ngân Hà xảy ra vào năm 1604 và đã được Johannes Kepler mô tả, khi con người nhìn thấy vầng sáng trên trời trong khoảng 3 tuần.