Khám Phá Thiên Hà IC 5332 Qua Ống Kính James Webb: Những Chi Tiết Chưa Từng Có

Hình ảnh ngoạn mục mới nhất từ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) đã tiết lộ cấu trúc ‘xương’ của một thiên hà xa xôi mang tên IC 5332.

Thiên hà này, nằm trong chòm sao Sculptor, cách chúng ta hơn 29 triệu năm ánh sáng, được gọi là thiên hà xoắn ốc IC 5332. Với góc nhìn gần như hoàn hảo đối diện với Trái đất, các nhánh xoắn ốc của nó hiện lên cực kỳ rõ nét.

Đây không phải là lần đầu tiên thiên hà này xuất hiện trước ống kính. IC 5332, với chiều rộng lên tới 66.000 năm ánh sáng – tương đương khoảng 2/3 kích thước Dải Ngân hà – đã từng được ghi lại bởi Kính viễn vọng Không gian Hubble. Tuy nhiên, Hubble không thể tiếp cận được vùng hồng ngoại trong phổ điện từ, điều mà JWST có thể thực hiện. Bức ảnh mới nhất chứa đựng nhiều chi tiết hơn hẳn, khiến hình ảnh trở nên hoàn toàn mới lạ.

Hình ảnh từ JWST đã làm lộ diện một mạng lưới khí và các ngôi sao, điều mà bức ảnh từ Hubble không thể hiện hết do bị che khuất bởi bụi.

“Hubble đã ghi lại những vùng tối dường như tách biệt các nhánh xoắn ốc, nhưng với JWST, chúng ta nhìn thấy một cấu trúc liên tục hơn, lặp lại hình dạng của các nhánh”, đại diện Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) chia sẻ.

ESA đã giải thích rằng sự khác biệt này bắt nguồn từ bụi trong thiên hà, bụi này có khả năng khuếch tán tia cực tím và ánh sáng khả kiến mạnh hơn so với ánh sáng hồng ngoại mà JWST nhận được. Một số ngôi sao có thể được nhìn thấy rõ hơn giữa hai kiểu hình ảnh bởi vì mỗi ngôi sao phát sáng mạnh ở các tần số khác nhau.

Để có được bức ảnh này, JWST đã sử dụng Dụng cụ hồng ngoại trung bình, một máy ảnh chuyên dụng nhằm giảm thiểu hiệu ứng nhiễu từ các nguồn nhiệt khác, yêu cầu làm lạnh xuống âm 266 độ C. Vị trí của JWST trong không gian lạnh lẽo, cách xa Trái đất 1,5 triệu km, rất quan trọng trong việc tiếp nhận ánh sáng hồng ngoại mờ nhạt từ thiên hà xa xôi này, tránh bị khí quyển Trái đất làm nhiễu tín hiệu.

Được biết, JWST mạnh gấp 100 lần so với Hubble, đài quan sát này có giá trị lên tới 10 tỷ USD và đã được phóng vào tháng 12 năm 2021, hiện đang hoạt động tại điểm Lagrange – một vị trí ổn định về trọng lực.

Kính viễn vọng này được xem là thiết bị nghiên cứu không gian tiên tiến nhất từng được phát triển, với khả năng ‘nhìn xuyên’ vào bầu khí quyển của các hành tinh ngoài hệ mặt trời cũng như khám phá lịch sử vũ trụ qua những tia sáng yếu. Nó có thể thu nhận ánh sáng hồng ngoại từ hàng tỷ năm trước, giúp giải mã vũ trụ từ thời kỳ sơ khai.

Sau nửa năm thiết lập và hiệu chuẩn, các thiết bị cùng gương mạ vàng rộng 6,5 m đã sẵn sàng cho hoạt động. Từ khi công bố hình ảnh đầu tiên vào tháng 7, JWST đã mở ra những góc nhìn mới về vũ trụ của chúng ta.

Kính viễn vọng đã chụp được nhiều hình ảnh ấn tượng, bao gồm các thiên hà bánh xe, nhẫn Einstein, thanh kiếm của Orion và hình ảnh rõ nét nhất về vũ trụ từ trước đến giờ.

Đặc biệt, qua nghiên cứu IC 5332, các nhà khoa học của ESA hy vọng rằng so sánh hình ảnh giữa Hubble và JWST sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về cấu trúc và thành phần của thiên hà, cũng như cung cấp thông tin giá trị để phát triển các mô hình chung cho tất cả các thiên hà xoắn ốc.