Khám Phá Ngoại Hành Tinh Có Khí Quyển Nóng Bỏng và Gió Siêu Tốc

Các nghiên cứu từ các nhà thiên văn học tại Thụy Sĩ đã chỉ ra rằng hành tinh HD 189733 b đang sở hữu một kiểu thời tiết vô cùng khắc nghiệt.

Theo thông tin từ New Zealand Herald, nhóm nghiên cứu đến từ Đại học Geneva và Bern đã phát hiện rằng tốc độ gió trên hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời này có thể lên tới 8.700 km/h, tương đương với 7 lần tốc độ âm thanh. Tuy nhiên, điều kiện ở đây còn đáng sợ hơn khi được biết đến với cơn mưa thủy tinh được ví như “hàng nghìn nhát cắt chết người”.

“Hành tinh này là một thế giới ác mộng mà bạn chưa bao giờ tưởng tượng. Nhìn từ xa, nó có vẻ như một viên ngọc xanh tươi, dễ gây nhầm lẫn với bầu trời hiền hòa của Trái đất. Nhưng thực tế thời tiết của nó thật sự kinh hoàng”, một tuyên bố từ NASA cho hay.

Màu sắc xanh dương của HD 189733 b không phải là do phản chiếu từ nước như trên Trái đất, mà là do bầu khí quyển của nó chứa đầy những đám mây sillicat.

Khí quyển hành tinh HD 189733 b có sức nóng lên tới 3.000 độ C. (Ảnh: NASA/ESA).

HD 189733 b là một hành tinh khí lớn hơn cả sao Mộc, nằm cách Trái đất khoảng 63 năm ánh sáng. Nó tọa lạc trong chòm sao Vulpecula, hay còn gọi là cáo nhỏ. Hành tinh này quay quanh ngôi sao mẹ ở khoảng cách gần gấp 13 lần so với khoảng cách từ sao Thủy đến Mặt Trời và hoàn thành một vòng quỹ đạo trong chỉ 2,2 ngày.

Tiến sĩ Kevin Heng, người đứng đầu nghiên cứu, khẳng định rằng phát hiện này hết sức quan trọng, khi mà các kết quả được thu thập từ một kính viễn vọng nhỏ với đường kính 3,6m tại Đài quan sát Nam châu Âu (ESO) ở La Silla, Chile, nhưng chất lượng không thua kém kính viễn vọng không gian Hubble.

Phương pháp nghiên cứu của nhóm Heng là đo tín hiệu natri từ những hành tinh xa xôi. Khi một hành tinh đi ngang qua trước ngôi sao mẹ, cường độ tín hiệu này sẽ thay đổi, cho phép các nhà thiên văn học tính toán nhiệt độ trên hành tinh đó.

Bằng cách phân tích tín hiệu từ các độ cao khác nhau, nhóm nghiên cứu có thể đo sự chênh lệch nhiệt độ trong toàn bộ bầu khí quyển. Ở gần bề mặt, nhiệt độ giảm từ 3.000 độ C xuống 1.700 độ C.

Để xác định tốc độ gió, họ dựa vào sự biến đổi trong tín hiệu natri truyền đến Trái đất, cho thấy gió trên hành tinh này hoạt động với tốc độ cực kỳ nhanh. Kết quả từ kính viễn vọng không gian Hubble cũng cho thấy tương tự.

Tìm hiểu của các nhà khoa học tại Thụy Sĩ mở ra khả năng nghiên cứu bầu khí quyển của các ngoại hành tinh xa xôi mà không cần đến những đài thiên văn lớn hoặc kính viễn vọng không gian.

Có bầu khí quyển chứa đầy khí hydro sunfua.

Mới đây, kính thiên văn James Webb đã phát hiện rằng hành tinh nóng HD 189733 b, nằm cách Trái đất 64 năm ánh sáng, có bầu khí quyển chứa hàm lượng khí hydro sunfua (có mùi như trứng thối).

Trước đó, các nhà nghiên cứu từng nghi ngờ rằng hydro sunfua có thể có mặt trên các hành tinh khí lớn xa xôi, do bầu khí quyển của sao Mộc và sao Thiên Vương cũng chứa loại phân tử này. Tuy nhiên, khí này hiếm khi được tìm thấy bên ngoài hệ mặt trời, ngoài một lượng nhỏ trong không gian giữa các ngôi sao.

Tác giả chính của nghiên cứu, Guangwei Fu, một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Johns Hopkins, cho biết việc phát hiện hydro sunfua trên HD 189733 b là một bước tiến quan trọng nhằm tìm kiếm phân tử này trên những hành tinh khác, từ đó hiểu rõ hơn về quá trình hình thành các loại hành tinh khác nhau.

Sự hiện diện của hydro sunfua là rất quan trọng vì nó chỉ ra rằng hành tinh này chứa lưu huỳnh, một nguyên tố thiết yếu cho việc tạo thành các phân tử phức tạp hơn, và cũng là thành phần chủ yếu trong sự sống trên Trái đất.

Mặc dù HD 189733 b rất khó có khả năng tồn tại sự sống do nhiệt độ và điều kiện khắc nghiệt, nhưng việc tìm thấy khí này trên các hành tinh xa xôi có thể mở ra hy vọng về sự tồn tại của những ngoại hành tinh khác có thể duy trì sự sống ngoài Trái đất.

Các nhà khoa học cũng hy vọng rằng nếu JWST được đặt ở phía bên kia của Dải Ngân Hà, nó sẽ có khả năng phát hiện dấu hiệu sự sống trên Trái đất.