Khám Phá Nguyên Nhân Kỳ Lạ Đằng Sau Những Ngôi Nhà Tự Cháy

Các nghiên cứu khảo cổ học chỉ ra rằng các vụ cháy không phải là những tai nạn vô tình.

Giữa khoảng thời gian từ năm 5500 đến 2750 trước Công nguyên, một nhóm người sống tại khu vực hiện nay là Romania, Moldova và Ukraine, được biết đến với tên gọi nền văn hóa Cucuteni-Trypillia. Dù không nổi tiếng như những nền văn minh khác, nhưng họ đã có những đóng góp quan trọng cho lịch sử nhân loại.

Được bảo vệ bởi Dãy núi Carpathian và các con sông lớn, nền văn hóa Cucuteni-Trypillia được biết đến với sự phát triển vượt bậc. Họ trồng nhiều loại cây lương thực, xây dựng các lò nung để sản xuất đồ gốm và chế tạo trang sức bằng đồng. Những công cụ làm từ đồng của họ không chỉ để chặt cây mà còn là biểu tượng của sự tiến bộ trong ngành nghề thủ công.

Thật ấn tượng, những người thuộc nền văn hóa này đã xây dựng những ngôi nhà lớn nhất thời bấy giờ, có kích thước tương đương với gần 2 sân bóng rổ (khoảng 700 mét vuông). Tuy nhiên, điều gây bối rối cho các nhà khảo cổ không phải là kích thước của các ngôi nhà, mà là hiện tượng kỳ lạ khi chúng thường xuyên bị thiêu rụi sau mỗi 60 đến 80 năm một lần.

Hiện tượng này không chỉ xảy ra ở Cucuteni-Trypillia mà còn được ghi nhận ở nhiều nơi khác tại Trung và Đông Âu, dẫn đến việc các nhà khoa học phải đặt tên cho nó: “Burned house horizon” (khu vực nhà cháy).

Vì Sao Những Ngôi Nhà Bị Thiêu Rụi?

Ban đầu, nhiều người cho rằng các vụ cháy bắt nguồn từ các nguyên nhân tự nhiên, chẳng hạn như sét đánh hoặc sự tấn công từ kẻ thù. Giả thuyết này có lý do, bởi vì các ngôi nhà thường chứa nhiều vật liệu dễ cháy. Tuy nhiên, tại sao người dân lại muốn tự hủy hoại tài sản của mình?

Một số nhà nghiên cứu đã đưa ra những lý do thú vị cho hiện tượng này. Mirjana Stevanovic, một nhà khảo cổ có tiếng từ Serbia, cho rằng những ngôi nhà ở khu vực này đã bị phá hủy một cách có chủ ý, và có thể điều này mang một ý nghĩa nào đó.

Hình ảnh cộng đồng văn hóa Cucuteni-Trypillia được tái tạo lại bởi những nhà nghiên cứu.

Các nghiên cứu trước đó của Vikentiy Khvoyka cũng cho rằng những ngôi nhà thường bị cháy khi chủ nhân qua đời. Ngược lại, Evgeniy Yuryevich Krichevski thì lại tin rằng người dân thời đó không phá hủy ngôi nhà, mà thực tế là đang gia cố chúng.

Theo Krichevski, nhiệt độ cao từ ngọn lửa sẽ giúp cứng lại các bức tường đất sét, và khói có thể xua đuổi côn trùng. Nghiên cứu gần đây còn cho rằng các tòa nhà cũ thường bị đốt cháy để tạo không gian cho những công trình mới hơn.

Khám Phá Dưới Góc Nhìn Mới

Vào năm 2022, một nhóm khảo cổ học từ Hungary đã tiến hành nghiên cứu để lý giải hiện tượng cháy này bằng cách phân tích đất và thực vật được tìm thấy gần Budapest. Kết quả nghiên cứu cho thấy có ít nhất hai trong số ba vụ cháy có thể đã diễn ra một cách có chủ ý.

Hai nhà khảo cổ học Arthur Bankoff và Frederik Winter đã thử nghiệm bằng cách đốt cháy một ngôi nhà đổ nát được xây từ cùng kiểu vật liệu với những ngôi nhà bị cháy. Kết quả cho thấy, mặc dù mái nhà bằng gỗ bị phá hủy, nhưng các bức tường vẫn còn nguyên vẹn, cho thấy các vụ cháy cổ đại là có chủ ý.

Cấu trúc tiêu biểu của một ngôi nhà được xây dựng bởi cộng đồng Cucuteni-Trypillia

Bên cạnh đó, vào năm 2018, một nhóm khảo cổ học từ Ukraine và Anh đã xây dựng và đốt cháy hai ngôi nhà theo phong cách của nền văn hóa Cucuteni-Trypillia. Kết quả cho thấy bức tường vẫn ổn định, và không có lửa nào lan rộng ra, chứng minh rằng hiện tượng này có thể được kiểm soát.

Hơn nữa, nghiên cứu còn chỉ ra rằng để đạt được độ nóng cần thiết cho các vụ cháy cổ đại, người tiền sử cần lượng củi tương đương bằng 130 cây xanh cho mỗi ngôi nhà một tầng và 250 cây cho nhà hai tầng. Một khu định cư có 100 ngôi nhà sẽ cần một khu rừng rộng gần 10km vuông để duy trì hoạt động này.