Khám Phá Những Bí Mật Thú Vị Về Tờ Cáo Thị Thời Xưa

Dù cho hình vẽ trên tờ cáo thị có thể thiếu chính xác và gây khó khăn cho việc nhận diện, nhưng tội phạm thời xưa vẫn không dễ để thoát khỏi sự truy nã của quan phủ. Vậy lý do gì khiến họ không thể chạy trốn?

Nếu bạn đã từng xem những bộ phim cổ trang Trung Quốc, hẳn bạn đã thấy hình ảnh những tờ cáo thị truy tìm tội phạm được dán khắp nơi. Những tờ cáo thị này thường có hình vẽ chân dung kèm theo thông tin cá nhân của tội phạm, nhưng sự thật là, hình vẽ đó thường không giống với người thật.

Mặc dù nhiều người cho rằng những tờ cáo thị này không có hiệu quả, nhưng thực tế cho thấy quan phủ thời xưa vẫn có những chiến thuật nhất định để truy bắt tội phạm.

Trước khi máy ảnh được phát minh, việc ghi lại hình dáng của mọi người chủ yếu phụ thuộc vào tài năng của các họa sĩ. Đối với những nhân vật nổi tiếng như hoàng đế hay các đại thần, bức chân dung thường được vẽ bởi những nghệ nhân hàng đầu, do đó đáng tin cậy hơn. Ngược lại, những hình ảnh trên tờ cáo thị không phải lúc nào cũng chính xác.

Có thể nói, mặc dù hình vẽ có thể kém chất lượng, nhưng tội phạm trong thời phong kiến vẫn khó mà trốn thoát. Bởi vì, việc truy tìm họ không chỉ dựa vào hình vẽ mà còn dựa vào nhiều phương pháp khác nhau.

Hình ảnh người của quan phủ cầm những tờ cáo thị đi tìm tội phạm lẩn trốn trong các bộ phim cổ trang. (Ảnh: Baidu).

Cách Nhận Diện Tội Phạm Qua Giấy Tờ

Trong xã hội cổ đại, quan phủ không chỉ dùng những hình vẽ trên tờ cáo thị mà còn mô tả chi tiết các đặc điểm khuôn mặt và những thói quen trong sinh hoạt của tội phạm.

Khi đó, số người biết chữ trong xã hội thấp, nhưng các tờ cáo thị được dán khắp nơi cũng tạo cơ hội cho một số người đọc được thông tin. Sự kết hợp giữa mô tả và hình vẽ giúp người dân dễ dàng nhận diện kẻ phạm tội, khiến cho những tội phạm muốn hòa nhập vào đám đông cũng khó khăn hơn.

Thực tế, hệ thống nhận diện này khá tương đồng với các loại giấy tờ tùy thân hiện nay như chứng minh thư hay căn cước công dân. Loại giấy chứng nhận này trải qua nhiều triều đại tại Trung Quốc thường có những tên gọi khác nhau và rất được coi trọng.

Vào thời phong kiến, nếu một người không có giấy chứng minh thân phận, họ sẽ gặp khó khăn trong việc thuê trọ hoặc xin ở nhờ. Khi có người lạ đến thăm, dân địa phương thường yêu cầu xem giấy tờ, và nếu không có, điều đó đồng nghĩa với việc họ có lai lịch mờ ám.

Do đó, những tội phạm truy nã muốn lẩn trốn sẽ gặp khó khăn trong việc tìm nơi trú ngụ an toàn, vì họ không thể công khai trình giấy tờ. Họ chỉ có thể sống lang thang ở những nơi hẻo lánh và khó tìm kiếm thực phẩm.

Quy Định Về Tội Liên Đới Trong Gia Đình

Tại thời kỳ nhà Tần, có một quy chế yêu cầu mỗi nhóm 10 hộ gia đình phải chịu trách nhiệm về hành vi của nhau. Nếu trong nhóm có một hộ phạm tội mà không báo cáo, những hộ còn lại sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Điều này tạo nên áp lực lớn đối với các hộ gia đình, bởi nếu có người lạ đến, người dân bản địa sẽ dễ dàng nhận ra và nếu không thể giải thích rõ ràng thì sẽ bị báo lên quan phủ.

Sự Khuyến Khích Từ Tiền Thưởng

Trên các tờ cáo thị, quan phủ thường ghi rõ số tiền thưởng cho cá nhân nào bắt được tội phạm. Mức thưởng lớn sẽ được trao cho người đưa tội phạm đến nha môn.

Minh họa 1 tờ cáo thị tìm tội phạm thời xưa. (Ảnh: Baidu).

Số tiền thưởng này có thể dao động từ 100 đến 1.000 lượng bạc, tương đương với một số tiền lớn ở thời điểm đó. Ngay từ thời nhà Đường, 1 lượng bạc đã có giá trị rất cao, khiến cho nhiều người sẵn lòng tham gia vào việc tìm kiếm tội phạm để đổi đời.

Tuy rất nguy hiểm khi phải đối mặt với những kẻ phạm tội nguy hiểm, nhưng không ít người vẫn mạo hiểm để kiếm tiền thưởng cho bản thân.