Bí ẩn Thành phố ‘404’ ở Cam Túc: khu đóng góp thầm lặng cho chương trình hạt nhân Trung Quốc

Giữa sa mạc rộng lớn của tỉnh Cam Túc, có một khu đô thị ít người biết đến, không xuất hiện trên bản đồ thông thường và gần như tồn tại ngoài tầm nhìn công chúng. Người ta gọi nơi này bằng một con số: 404. Dưới lớp bí mật quân sự là những câu chuyện về công việc khoa học cấp cao, điều kiện lao động rủi ro và dấu ấn của một thời kỳ căng thẳng địa chính trị.

Vị trí và nguồn gốc của khu đô thị mã 404

Thành phố mang mã 404 tọa lạc gần ga Đê Oa Phố, thuộc thành phố Ngọc Môn trong tỉnh Cam Túc. Tọa độ được liên hệ với khu này là 97,21 độ kinh đông và 40,10 độ vĩ bắc. Nguồn gốc của nó bắt đầu vào giai đoạn Chiến tranh Lạnh khi Trung Quốc tập trung nhân lực và nguồn lực để phát triển chương trình vũ khí hạt nhân.

Tại sao một thành phố lại ‘mất tên’ trên bản đồ?

Quyết định giữ bí mật về sự tồn tại và bản chất hoạt động của 404 phản ánh tính chất nhạy cảm của các công trình phục vụ chương trình hạt nhân. Do mục tiêu an ninh, khu vực này không được thể hiện trên các ấn phẩm bản đồ công khai. Việc tiếp cận đến khu phải qua ga Đê Oa Phố và qua thủ tục xin phép tại một đồn cảnh sát địa phương, một quy trình cho thấy mức độ kiểm soát chặt chẽ đối với người ra vào.

Con người, công việc và những đóng góp khoa học

404 không chỉ là một khu dân cư kiên cố; đó là nơi tập trung các nhà khoa học và kỹ sư được tuyển chọn để thực hiện nhiệm vụ trọng yếu. Một trong những nhân vật được nhắc đến là Đặng Giá Tiên, được xem là người có đóng góp quan trọng cho ngành vật lý hạt nhân Trung Quốc. Tại đây, các chuyên gia đặt nền móng cho hai hướng chính: công nghệ hạt nhân và chương trình hướng tới không gian.

Điều kiện làm việc và rủi ro bức xạ

Các hoạt động nghiên cứu và xử lý chất thải liên quan đến hạt nhân tại 404 kéo theo những rủi ro sức khỏe đáng kể cho công nhân. Trong các khu vực xử lý, có bãi chôn lấp chất thải hạt nhân, và môi trường làm việc tại một số nơi mang nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ cao. Theo ghi nhận, công nhân phải rời khỏi vị trí làm việc định kỳ sau mỗi nửa tiếng, và sau giờ làm họ buộc phải chôn trang phục bảo hộ. Những hậu quả sức khỏe có thể xảy ra bao gồm rụng tóc và trong trường hợp nghiêm trọng, nguy hiểm đến tính mạng.

Cấu trúc bảo vệ dưới lòng đất

Để đối phó với nguy cơ từ bên ngoài và đảm bảo an toàn hoạt động, thành phố này được trang bị hệ thống hầm trú ẩn. Những hầm này đồng thời phản ánh quan điểm phòng thủ chiến lược của thời kỳ khi mối đe dọa hạt nhân là một phần quan trọng của chính sách an ninh. Các hầm trú ẩn và công trình ngầm khác còn giúp che giấu nhiều hoạt động khỏi quan sát bên ngoài.

Thành phố này còn được đặt tên theo con số mã hóa giống như thành phố ma.

Hậu quả nhân lực và nghĩa trang trên sườn núi

Sự nguy hiểm nghề nghiệp đã để lại hậu quả nặng nề với những người từng công tác ở đây. Một nghĩa trang lớn trên ngọn núi gần khu đô thị là nơi an nghỉ của nhiều người lao động — những người góp cả đời mình cho công việc khoa học trong điều kiện khắc nghiệt. Có những người không thể trở về quê hương; một số khác đã qua đời vì các vấn đề liên quan tới phơi nhiễm. Đây là minh chứng cho cái giá mà nhân lực khoa học từng phải trả cho chương trình hạt nhân quốc gia.

Từ lúc hoạt động đến khi hoang phế

Sau hơn sáu thập kỷ kể từ khi khu này được hình thành, nhiều dấu hiệu cho thấy 404 đã trải qua giai đoạn suy giảm dân cư. Một phần người dân rời đi; một phần khác nằm lại mãi mãi. Khu đô thị từng sầm uất bởi các nhà khoa học và nhân viên kỹ thuật giờ đây có những khu vực bị bỏ hoang. Di sản để lại là cả thành tựu khoa học và những vấn đề môi trường lẫn xã hội kéo dài.

Những điều cần lưu ý khi tiếp cận thông tin về 404

Thông tin về các cơ sở mật liên quan tới năng lực hạt nhân thường bị hạn chế; do đó khi đọc các mô tả về 404, cần nhận thức rõ nguồn gốc dữ liệu. Những yếu tố đã được xác định gồm vị trí địa lý gần ga Đê Oa Phố, việc hình thành vào thời Chiến tranh Lạnh, vai trò trong chương trình hạt nhân và một số chi tiết về điều kiện lao động cùng nghĩa trang gần đó. Các mô tả khác có thể thiếu kiểm chứng do tính chất bí mật của công trình.

Di sản và bài học lịch sử

Thành phố 404 là một ví dụ về cách một quốc gia huy động nguồn lực khoa học trong thời kỳ đối đầu quốc tế. Về phương diện lịch sử, khu vực này phản ánh cả nỗ lực phát triển công nghệ trọng yếu lẫn hệ quả về con người và môi trường. Bài học rút ra không chỉ là về tiến trình khoa học, mà còn về trách nhiệm bảo vệ sức khỏe lao động và quản lý di sản hạt nhân sau khi nhiệm vụ ban đầu hoàn thành hay giảm bớt.

Câu hỏi thường gặp

1. Thành phố 404 ở đâu?

Khu có mã 404 nằm ở tỉnh Cam Túc, gần ga Đê Oa Phố, thuộc thành phố Ngọc Môn, với toạ độ được liên hệ là 97,21 độ kinh đông và 40,10 độ vĩ bắc.

2. Vì sao khu này lại bí mật?

Do là nơi phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh, các hoạt động và cơ sở trong khu được giữ kín để đảm bảo an ninh quốc phòng và bảo vệ thông tin nhạy cảm.

3. Người lao động ở đó đối mặt những rủi ro gì?

Công nhân làm việc tại các khu có liên quan tới chất thải hạt nhân phải tiếp xúc với mức phơi nhiễm cao; họ được cho là phải rời vị trí định kỳ, chôn trang phục bảo hộ sau giờ làm, và có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như rụng tóc hoặc nguy hiểm tính mạng trong trường hợp phơi nhiễm nghiêm trọng.

4. 404 còn hoạt động không?

Theo thông tin có được, sau hơn 60 năm kể từ khi thành lập, nhiều khu vực của 404 đã giảm dân cư, một phần bị bỏ hoang trong khi một số người rời đi và một số khác qua đời, để lại di sản phức tạp về nhân lực và môi trường.

Kết luận

Thành phố mang mã 404 là minh chứng cho những chương trình khoa học có tính chiến lược cao, nơi khoa học và an ninh đan xen cùng các chi phí nhân đạo và môi trường. Khi nhìn lại lịch sử của khu, điều quan trọng là cân bằng giữa hiểu biết về đóng góp khoa học và ý thức về hậu quả đối với con người. Những câu chuyện của 404 nhắc nhở rằng mọi tiến bộ công nghệ đều có giá phải trả — và việc ghi nhận, chăm sóc những người đã hy sinh, cùng quản lý di sản hạt nhân, là phần không thể thiếu của quá trình nhìn nhận quá khứ.

Để tìm hiểu thêm về các khám phá mỏ có tầm ảnh hưởng tới ngành công nghệ, bạn có thể đọc bài tiềm năng quặng beryli ở Tân Cương và thách thức khai thác, nơi phân tích tác động của trữ lượng mới đối với nguồn vật liệu cho công nghệ cao và những hạn chế khi tận dụng chúng.

Nếu bạn quan tâm đến cách hạ tầng giao thông thích ứng với địa hình phức tạp, bài viết cấu trúc cầu vượt Huangjuewan ở Trùng Khánh giải mã mục đích, quy mô và thách thức của một nút giao nhiều tầng độc đáo.

Với góc nhìn về công nghệ thi công và thiết bị chuyên dụng, hãy tham khảo bài máy nối nhịp SLJ900/32 và tiến độ thi công để hiểu cách một thiết bị nâng lớn có thể rút ngắn thời gian lắp đặt dầm đúc sẵn trên công trình cầu.