Khám Phá Điều Bí Ẩn Đằng Sau Những Tảng Đá Cổ Dưới Đáy Biển

Thế nào mà một phần của lục địa lại hiện hữu dưới đáy biển, nơi mà phải mất hơn 2 tỷ năm mới hình thành?

Mới đây, các nhà nghiên cứu từ một phòng thí nghiệm địa chất tại Bắc Kinh, Trung Quốc, đã tiến hành phân tích những tảng đá có niên đại lên tới 2,8 tỷ năm. Những mẫu vật này được cung cấp bởi Tiến sĩ Henry Dick, một chuyên gia hàng đầu tại Viện Hải dương học Woods Hole (WHOI) ở Massachusetts, Mỹ.

Kết quả phân tích cho thấy các phiến đá không chỉ có niên đại 2,8 tỷ năm thuộc kỷ nguyên Archaean, mà chúng còn có khả năng làm sáng tỏ nhiều điều về cách thức vận hành bên trong Trái đất. Trước khi đo lường thành phần hóa học của mẫu đá cổ đại này, nhóm nghiên cứu đã phát hiện rằng, những viên đá này có vẻ giống như những gì tồn tại trên lục địa hơn là dưới đáy biển.

Tảng đá có niên đại khoảng 2,8 tỷ năm do tiến sĩ Henry Dick cung cấp. (Ảnh minh họa).

Ross Mitchell, một trong những tác giả của nghiên cứu cho biết: “Chúng tôi nhận ra rằng có nhiều chất rất bền vững khi trải qua quá trình nấu chảy hoặc hòa trộn. Một thành phần như vậy chỉ ra thời kỳ Archaean từ 4 đến 2,5 tỷ năm trước đây”. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là làm thế nào mà một phần của lục địa lại “vượt không thời gian” bỗng chốc lại xuất hiện dưới đáy biển, nơi mà chỉ sau 2 tỷ năm mới được hình thành?

Nghiên cứu chỉ ra rằng, lời giải thích hợp lý nhất là những tảng đá rơi ra từ phần phía nam của lục địa cổ châu Phi và đã di chuyển qua lớp trên của vỏ Trái đất hơn 2.000 km trước khi đến khu vực Rặng núi Tây Nam Ấn Độ – nơi mà tàu của Henry Dick đã thu thập được mẫu vật.

Lớp trên của vỏ Trái đất, được gọi là thiên quyển, mềm và nóng, khác với lớp vỏ cứng và thạch quyển ở bên trên. Thiên quyển kéo dài từ khoảng 100 km đến 700 km bên dưới bề mặt Trái đất. Lớp thạch quyển không chỉ cho phép các lớp vỏ và thạch quyển chuyển động mà còn hoạt động như một chiếc máy trộn mạnh mẽ để hòa trộn mọi thứ ở nhiệt độ khoảng 1.300 độ C. Nếu giả thuyết của nhóm nghiên cứu là chính xác, nó sẽ thách thức một nguyên lý phổ biến cho rằng vũ trụ là đồng nhất về mặt hóa học.

Do đó, họ đang tích cực tìm kiếm thêm chứng cứ để ủng hộ giả thuyết này, vì trước đó một bài báo trên tạp chí Nature vào năm 2008 cũng đề cập đến những tảng đá lục địa cổ lạ lùng được phát hiện dưới đáy biển trẻ tuổi.

Với sự tài trợ của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ, Tiến sĩ Henry Dick đã dẫn dắt và tham gia nhiều chuyến thám hiểm kể từ những năm 1970 để lập bản đồ và thu thập mẫu từ vùng Southwest Indian Ridge, một dãy núi dưới biển kéo dài hơn 7.000 km, chia cắt vùng biển giữa châu Phi và Nam Cực.

Trong một cuộc thám hiểm mà Tiến sĩ Henry Dick dẫn dắt vào năm 2006, hố sâu nhất từng khoan qua lớp vỏ đại dương đã được đào sâu 1.500 mét dưới đứt gãy kiến tạo Atlantis, một khu vực của Ấn Độ Dương nơi lớp vỏ sâu hơn lộ ra.