Nguy Cơ Tiềm Ẩn Từ Món Kem Mây Và Snack Khói: Bạn Đã Biết Chưa?

Các món ăn vặt mới lạ đang thu hút sự chú ý của giới trẻ, nhưng liệu chúng có thực sự an toàn?

Kem mây và snack khói đang trở thành những lựa chọn ăn uống phổ biến nhờ vào sự hấp dẫn từ việc sử dụng nitơ lỏng trong chế biến, tạo ra hiệu ứng khói đặc trưng khiến nhiều người thích thú.

Các món kem tươi xịt nitơ lỏng, được gọi là Liquid Nitrogen Ice Cream, đang trở thành xu hướng ở các quốc gia phương Tây. Điều này khiến không ít người đặt ra câu hỏi: Điều gì giúp món kem trở nên hấp dẫn như vậy? Liệu rằng việc sử dụng nitơ lỏng trong thực phẩm có ảnh hưởng xấu đến sức khỏe?

Nitơ lỏng tạo khói cho món ăn, rất bắt mắt. (Ảnh: Mực Tím).

Nitơ lỏng có bản chất gì?

Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Hồng Côn, thuộc khoa Hóa của Đại học Quốc gia Hà Nội, đã giải thích rằng “Nitơ lỏng là dạng lỏng của nitơ với nhiệt độ rất thấp. Trên thị trường, nó thường được giao bán với giá vài trăm nghìn đồng cho một bình chứa. Nitơ lỏng được sản xuất từ quá trình chưng cất không khí lỏng, và khi thoát ra ngoài, nó dễ dàng bay hơi và tạo ra khói.”

Theo PGS Côn, nitơ vốn không phải là khí độc vì nó chiếm khoảng 80% không khí. Mặc dù vậy, nếu tỷ lệ nitơ trong cơ thể quá cao, có thể xảy ra hiện tượng sốc. Vấn đề lớn hơn cả đó là độ lạnh của nó.

“Chúng ta thường hít thở và ăn uống đều có nitơ. Tuy nhiên, kem sử dụng nitơ lỏng sẽ lạnh hơn nhiều so với kem thông thường. Nhiệt độ lạnh quá mức có thể dẫn đến tình trạng bỏng lạnh,” PGS Côn nhấn mạnh.

Khí nitơ lỏng có nhiều ứng dụng, không chỉ trong ẩm thực. (Ảnh: Việt Hùng).

Khi đưa vào miệng, nitơ lỏng chín muồi rất nhanh khiến người dùng thở ra khói. Do đó, những món ăn này cần được tiêu thụ ngay sau khi chế biến; nếu không, chúng sẽ bay hơi hoặc tan chảy nhanh chóng.

Theo ý kiến của PGS Côn, nếu kem và snack khói đạt nhiệt độ khoảng -10 độ C, chúng có thể gây tổn hại cho sức khỏe. Nhiệt độ lạnh khoảng -20 độ C có thể gây bỏng môi ngay lập tức và bỏng do khí nitơ thường rất nghiêm trọng.

Về hiện tượng khói bốc lên từ món ăn, chuyên gia cho biết đây là điều bình thường với khí nitơ. Vì lý do này mà nhiều nơi sử dụng nó để tạo khói trong các sự kiện, trình diễn.

Phó giáo sư – Tiến sĩ Phạm Thành Quân, thuộc khoa Kỹ thuật hóa học, Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, cũng nhấn mạnh rằng nitơ lỏng không gây hại đến sức khỏe con người, nhưng cần lưu ý đến nguồn gốc của nitơ lỏng được sử dụng trong chế biến. Tại Việt Nam, nitơ lỏng thường nhập khẩu từ các quốc gia khác để phục vụ cho ngành công nghiệp và nghiên cứu khoa học. Mặc dù chưa có quy định cấm sử dụng nitơ lỏng trong thực phẩm, người tiêu dùng nên thận trọng và không nên sử dụng chỉ vì lý do thẩm mỹ.

 Hiện tượng khói trong món ăn là đặc trưng của nitơ lỏng.

Theo TS-BS Lâm Vĩnh Niên, khoa Dinh dưỡng tiết chế tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, việc sử dụng nitơ lỏng là an toàn nếu được thực hiện đúng cách. Nitơ cần được để bay hơi hoàn toàn trước khi thực phẩm được tiêu thụ. Nếu nuốt phải khoảng 1 muỗng cà phê nitơ lỏng, nó có thể đông lại và gây ra các tổn thương nghiêm trọng đến ruột hoặc dạ dày (bởi vì một muỗng nitơ lỏng có thể tương đương với 25 lít khí), điều này không thường xảy ra vì người dùng sẽ cảm thấy lạnh và nhổ ra ngay. Tuy nhiên, đôi khi cũng có thể xuất hiện hiệu ứng Leidenfrost, nơi mà người ta không cảm nhận được sự lạnh ngay lập tức.

Trên thực tế, đã có những vụ việc nghiêm trọng liên quan đến việc tiêu thụ món ăn sử dụng nitơ lỏng. Vào năm 2018, một bé trai ở Florida, Mỹ đã rơi vào tình trạng suy hô hấp sau khi ăn một món có tên “Dragon’s Breath”. Cậu bé đã gặp phải triệu chứng khó thở, nhưng may mắn được cấp cứu kịp thời.

Tương tự, một cậu bé 12 tuổi ở Hàn Quốc cũng đã bị tổn thương nặng khi ăn món ngũ cốc gọi là “hơi thở của rồng”, khiến cậu phải phẫu thuật để xử lý vết thủng trong dạ dày, được cho là do đã nuốt phải nitơ lỏng.